Newsletter Subscribe

Enter your email address below and subscribe to our newsletter

xbox

Wszystko, co warto wiedzieć o Xbox – historia, funkcje i rozwój marki

Share your love

Xbox to marka konsol do gier wideo, którą Microsoft wprowadził na rynek w 2001 roku. Była odpowiedzią na sukces PlayStation 2 od Sony. Od tamtej pory firma wypuściła cztery generacje sprzętu stacjonarnego, a od 2025 roku – także konsolę przenośną. Poniżej znajdziesz chronologię wszystkich generacji Xbox wraz z datami premier, specyfikacją techniczną i danymi sprzedażowymi.

Geneza marki Xbox i pierwsza konsola

Gdy Sony zaprezentowało PlayStation 2 w 1999 roku, Microsoft – firma kojarzona głównie z komputerami osobistymi – uznał tę konsolę za zagrożenie dla pozycji PC. W odpowiedzi konsolę zaprojektował czteroosobowy zespół inżynierów Microsoftu do spraw DirectX, kierowany przez Otto Berkesa. Obok niego w zespole pracowali Kevin Bachus, Seamus Blackley i Ted Hase. System oparto na komponentach zbliżonych do komputerów osobistych – chodziło o to, by programiści piszący pod Windows mogli łatwo portować gry na nową platformę.

Jak powstała nazwa Xbox

Roboczo konsola nosiła nazwę “DirectX Box”. Wśród rozważanych propozycji pojawił się też “Windows Entertainment Project”. Zespół marketingowy Microsoftu przeprowadził wśród konsumentów ankietę dotyczącą nazwy. Ku zaskoczeniu firmy najczęściej wskazywanym wariantem był skrót od pierwszej propozycji – po prostu Xbox. Ten wariant trafił ostatecznie na rynek. Portal Xbox Muzeum przywołuje też anegdotę o zielonym kolorze logo: miał go wybrać Otto Berkes, sięgając po jedyny dostępny na spotkaniu marker. Sam portal od razu zastrzega jednak, że to wyłącznie plotka bez potwierdzenia w źródłach.

Xbox (2001) – pierwsza konsola Microsoftu

Pierwszy Xbox trafił do sprzedaży w kilku terminach, zależnie od rynku:

  • USA – 15 listopada 2001 roku,
  • Japonia – 22 lutego 2002 roku,
  • Europa – 14 marca 2002 roku,
  • Polska – dopiero 23 października 2004 roku.

Sprzęt pojawił się na rynku po premierze PlayStation 2 od Sony, a przed premierą GameCube’a od Nintendo. Konsola korzystała ze zmodyfikowanego procesora Pentium III taktowanego zegarem 733 MHz, karty graficznej Nvidia GeForce 3 NV2A 233 MHz oraz 64 MB pamięci RAM DDR. Producent wyposażył ją w dysk twardy o pojemności 8 lub 10 GB. To właśnie pierwszy Xbox jako pierwsza konsola w historii zapisywał stany gier na dysku zamiast na kosztownych kartach pamięci. Na świecie sprzedano około 24 miliony egzemplarzy. Najlepiej sprzedającą się grą okazało się Halo 2, z wynikiem 8 milionów kopii.

Xbox Live (2002) – pierwsza ujednolicona usługa gier online na konsoli

Rok po debiucie konsoli, w piątek 15 listopada 2002 roku, Microsoft uruchomił Xbox Live – dokładnie w dniu pierwszej rocznicy premiery Xboksa. To była pierwsza w pełni zintegrowana usługa grania online dostępna wprost w konsoli, bez dodatkowego sprzętu poza modemem szerokopasmowym. Zestaw startowy Xbox Live Starter Kit kosztował sugerowane 49,95 dolara (cena w USA) i zawierał roczną subskrypcję usługi, słuchawkę Xbox Communicator oraz minigrę.

Usługa wprowadziła kilka rozwiązań, które później stały się standardem w graniu online na konsolach:

  • Gamertag – jeden identyfikator gracza, wspólny dla wszystkich gier w serwisie,
  • listę znajomych, dzięki której gracze odnajdywali się nawzajem i zapraszali do rozgrywki niezależnie od tego, w którą grę akurat grali,
  • komunikację głosową zintegrowaną ze wszystkimi grami wieloosobowymi – drużyny i przeciwnicy mogli rozmawiać w trakcie meczu,
  • dopasowywanie przeciwników dwoma sposobami: QuickMatch (dołączenie do gry jednym kliknięciem) i unikalny dla Xbox Live OptiMatch, dobierający graczy według zbliżonego poziomu umiejętności.

Na starcie usługi dostępnych było siedem gier: “Unreal Championship” od Infogrames, “Tom Clancy’s Ghost Recon” od Ubi Soft Entertainment, “NFL 2K3” i “NBA 2K3” od Sega oraz “Whacked!”, “MechAssault” i “NFL Fever 2003” od Microsoft Game Studios.

Xbox 360 (2005) – sukces siódmej generacji

Następca oryginalnego Xboksa zadebiutował w kilku terminach:

  • USA – 22 listopada 2005 roku,
  • Europa – 2 grudnia 2005 roku,
  • Japonia – 10 grudnia 2005 roku,
  • Polska, Czechy i Słowacja – 3 listopada 2006 roku.

Xbox 360 był pierwszą konsolą siódmej generacji na rynku – wyprzedził PlayStation 3 i Wii o rok. To dało Microsoftowi wyraźną przewagę czasową. W kolejnych latach zadebiutowały odświeżone wersje: Xbox 360 S w 2010 roku, między innymi z dodatkowym portem do kontrolera Kinect, oraz mniejszy Xbox 360 E w 2013 roku. Łącznie sprzedano około 84 miliony egzemplarzy. To czyni Xboksa 360 najlepiej sprzedającą się konsolą zaprojektowaną w Stanach Zjednoczonych.

Xbox One (2013) – centrum multimedialne w salonie

Trzecia generacja konsoli Microsoftu zadebiutowała 22 listopada 2013 roku. Xbox One stawiał na funkcje multimedialne, w tym obsługę telewizji i płyt Blu-ray, i miał konkurować nie tylko z PlayStation 4, ale też z odtwarzaczami multimedialnymi. Wysoka cena i początkowy wymóg posiadania kontrolera Kinect 2.0 nie pomogły jednak w sprzedaży.

W 2016 roku Microsoft wprowadził tańszą wersję Xbox One S. Rok później, w odpowiedzi na PlayStation 4 Pro, pojawił się mocniejszy wariant Xbox One X. Jego specyfikacja obejmowała:

  • ośmiordzeniowy procesor taktowany zegarem 2,3 GHz,
  • kartę graficzną o wydajności 6 teraflopów,
  • 12 GB pamięci GDDR5,
  • dysk twardy o pojemności 1 TB,
  • napęd Blu-ray 4K UHD.

Ostatnią odsłoną był bezdyskowy Xbox One S All-Digital z 2019 roku. Produkcję zakończono w 2021 roku, a łączna sprzedaż wyniosła 58 milionów egzemplarzy.

Xbox Series X i Series S (2020) – obecna generacja

Czwarta generacja trafiła do sprzedaży 10 listopada 2020 roku, w dwóch wariantach o różnej mocy i cenie:

  • Xbox Series X – procesor AMD Zen 2, karta graficzna AMD Radeon RDNA 2 o mocy 12,15 teraflopów, dysk SSD NVMe 1 TB, 16 GB pamięci RAM GDDR6, natywna rozdzielczość 4K,
  • Xbox Series S – słabszy układ graficzny o wydajności 4 teraflopów, 10 GB pamięci RAM, dysk SSD 512 GB lub 1 TB, brak napędu optycznego, rozdzielczość 1440p skalowana do 4K.

Obie konsole obsługują do 120 klatek na sekundę. W 2024 roku dołączył do nich budżetowy Xbox Series X All-Digital, pozbawiony napędu. Do tej pory obie konsole sprzedały się w liczbie około 28 milionów egzemplarzy – to wynik wyraźnie niższy niż PlayStation 5 i Nintendo Switch.

Co dalej: ROG Xbox Ally i Project Helix

W 2025 roku marka wyszła poza konsole stacjonarne. Efektem współpracy Microsoftu z Asusem jest ROG Xbox Ally – przenośna konsola z 7-calowym ekranem IPS i systemem Windows 11, dostępna w wersji standardowej oraz mocniejszej ROG Xbox Ally X. Premiera odbyła się 16 października 2025 roku. Tego samego lata zapowiedziano Meta Quest 3S Xbox Edition, specjalną edycję gogli VR sygnowaną logiem Xboksa. Na początku marca 2026 roku Microsoft ujawnił z kolei kolejną generację sprzętu pod nazwą kodową Project Helix. To zapowiadana hybryda komputera PC i konsoli do gier.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są Xboxy po kolei?

Microsoft wypuścił dotąd cztery generacje konsol stacjonarnych: Xbox (2001), Xbox 360 (2005), Xbox One (2013) i Xbox Series X/S (2020). W 2025 roku do tej rodziny dołączyła przenośna konsola ROG Xbox Ally, a w 2026 roku zapowiedziano kolejną generację pod nazwą kodową Project Helix.

W jakim roku powstał Xbox?

Pierwszy Xbox zapowiedziano oficjalnie w marcu 2000 roku. Do sprzedaży trafił w listopadzie 2001 roku w Stanach Zjednoczonych. W Polsce konsola pojawiła się dopiero w październiku 2004 roku.

Co było pierwsze, Xbox czy PlayStation?

PlayStation. Xbox zadebiutował dopiero w 2001 roku, już po premierze PlayStation 2 od Sony z 1999 roku. To właśnie sukces PlayStation 2 skłonił Microsoft do wejścia na rynek konsol.

Kiedy uruchomiono Xbox Live?

Xbox Live wystartował 15 listopada 2002 roku, dokładnie rok po premierze pierwszego Xboksa w USA. Startowy zestaw kosztował 49,95 dolara i zawierał roczną subskrypcję usługi.

Źródła:

Podziel się swoją opinią
Redakcja
Redakcja
Artykuły: 269

Podobne wpisy