Newsletter Subscribe

Enter your email address below and subscribe to our newsletter

144Hz gaming monitor

Monitor 144 Hz – co daje i kiedy warto go kupić

Share your love

Monitor 144 Hz odświeża obraz 144 razy na sekundę. Zwykły ekran robi to 60 razy. Ta różnica zmienia dwie rzeczy naraz: jak długo pojedyncza klatka wisi na ekranie i ile klatek z karty graficznej ma w ogóle szansę dotrzeć do twoich oczu.

Reszta decyzji zakupowej rozgrywa się poza liczbą herców. Zebrałem tu trzy sprawy, które przesądzają o efekcie: różnice między matrycami, działanie synchronizacji obrazu oraz limity złączy, o które najczęściej rozbijają się obiecane 144 Hz.

Co oznacza 144 Hz na tabliczce monitora

Częstotliwość odświeżania to liczba nowych obrazów, które ekran pokazuje w ciągu sekundy. Mierzymy ją w hercach. Wartość 144 Hz oznacza więc 144 odświeżenia na sekundę.

Odczuwalną różnicę najlepiej tłumaczy czas życia pojedynczej klatki. Przy 60 Hz klatka utrzymuje się na ekranie około 16,7 milisekundy, przy 144 Hz około 6,9 milisekundy. Im krócej obraz stoi w miejscu, tym mniej rozmycia widzisz przy szybkim ruchu kamery. Stąd bierze się wrażenie ostrości w dynamicznych scenach, a nie z samego skoku liczby na pudełku.

Odświeżanie ekranu a klatki z karty graficznej

Herce i klatki na sekundę to dwie niezależne wielkości. Odświeżanie opisuje, jak często aktualizuje się ekran, a liczba klatek mówi, ile obrazów wytwarza urządzenie podłączone do monitora. Sufit odświeżania ogranicza maksymalną liczbę klatek, którą da się pokazać.

Monitor nie produkuje klatek. Tylko je wyświetla. Jeśli komputer generuje 50 klatek na sekundę, ekran 144 Hz pokaże 50 klatek, a nie 144. Zysk zaczyna się dopiero tam, gdzie zestaw faktycznie wypuszcza wyraźnie więcej niż 60 klatek, więc przed zakupem sprawdź, ile klatek wyciągasz w tytułach, w które grasz najczęściej.

TN, IPS czy VA – co zmienia rodzaj matrycy

Żadna z trzech technologii nie wygrywa we wszystkim. Każda rozkłada zalety gdzie indziej.

Cecha TN IPS VA
Czas reakcji najszybszy, najmniejsze smużenie wolniejszy niż TN pośredni
Kąty widzenia wąskie, zwłaszcza w pionie najszersze szersze niż TN, węższe niż IPS
Kolory słabe odwzorowanie, barwy potrafią się odwrócić pod kątem spójne i wierne z każdego kąta, więcej przestrzeni barw lepsze niż TN, z widocznym przesunięciem kontrastu pod kątem
Czerń i kontrast najsłabsze słabsze niż VA najgłębsza czerń, najwyższy kontrast
Cena najniższa najwyższa między TN a IPS

Przełóż to na własne biurko. W grach sieciowych, gdzie liczy się czas reakcji, przewagę daje TN. Do pracy z kolorem i patrzenia na ekran pod kątem lepiej sprawdza się IPS, bo trzyma wierne barwy z każdej strony. Do ciemnych scen i filmów najlepiej wypada VA, który daje głębszą czerń niż IPS.

FreeSync, G-Sync i Adaptive-Sync

Wysokie odświeżanie samo w sobie nie usuwa rozrywania obrazu. Robi to dopiero zmienna częstotliwość odświeżania, czyli dopasowanie tempa ekranu do tempa karty graficznej.

Technologia AMD FreeSync synchronizuje odświeżanie ekranu z liczbą klatek generowanych przez zgodną kartę graficzną, przez co ogranicza lub usuwa rozrywanie obrazu, zacinanie i opóźnienie wejścia. Producent dzieli ją na trzy poziomy certyfikacji:

  • FreeSync – poziom podstawowy,
  • FreeSync Premium – wymaga wyższych częstotliwości odświeżania,
  • FreeSync Premium Pro – dokłada do tego obsługę HDR.

Po stronie Nvidii zasada jest ta sama. G-Sync pozwala ekranowi dopasować odświeżanie do tempa karty graficznej, zamiast zmuszać kartę do dopasowania się do ekranu. W sklepie łatwo jednak pomylić dwa różne rozwiązania o podobnej nazwie. Pełne G-Sync wymaga modułu Nvidii, który zastępuje w monitorze zwykły skaler. Poziom G-Sync Compatible opiera się natomiast na standardzie VESA Adaptive-Sync, będącym opcjonalnym elementem specyfikacji DisplayPort 1.2a.

Złącze i kabel, czyli gdzie najczęściej ginie 144 Hz

Monitor potrafi 144 Hz, port i kabel niekoniecznie. Tabela pokazuje maksymalne częstotliwości odświeżania przy 8-bitowym kolorze i taktowaniu CVT-RB v2.

Wersja HDMI Przepustowość 1920×1080 2560×1440
HDMI 1.3-1.4b 10,2 Gbit/s 146 Hz 85 Hz
HDMI 2.0-2.0b 18,0 Gbit/s 246 Hz 147 Hz
HDMI 2.1-2.1b 48,0 Gbit/s 593 Hz 381 Hz

Rozdzielczość 1440p przy 144 Hz leży poza zasięgiem HDMI 1.4, a przy HDMI 2.0 mieści się dosłownie na styk. DisplayPort daje tu zapas: wersja 1.2 osiąga 17,28 Gbit/s w trybie HBR2, a wersja 1.4 już 25,92 Gbit/s w trybie HBR3. To właśnie w DisplayPort pojawił się Adaptive-Sync, w wersji 1.2a, i do dziś pozostaje opcjonalnym elementem specyfikacji. Samo gniazdo niczego więc nie gwarantuje.

Typowe błędy przy zakupie monitora 144 Hz

  • Liczenie na to, że ekran podniesie liczbę klatek. Odświeżanie wyznacza sufit, a klatki generuje komputer.
  • Podłączenie monitora starszym złączem. Przy 1440p HDMI 1.4 zatrzymuje się na 85 Hz.
  • Mylenie G-Sync Compatible z pełnym G-Sync. Ten drugi wymaga sprzętowego modułu w monitorze.
  • Pominięcie informacji, że część modeli osiąga 144 Hz dopiero po podkręceniu. Tak działa choćby LG 24G411A-B z natywnymi 120 Hz.
  • Wybór matrycy bez pytania o zastosowanie. TN nadrabia czasem reakcji to, co traci na kolorach i kątach widzenia.

Jeśli zależy ci na wyższej szczegółowości obrazu niż Full HD, monitory 144 Hz występują też w wariantach QHD o rozdzielczości 2560×1440 oraz 4K o rozdzielczości 3840×2160. Wtedy jednak wracasz do pytania o wydajność komputera, bo wyższa rozdzielczość oznacza mniej klatek z tej samej karty graficznej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy 144 Hz to 144 FPS?

Nie. Częstotliwość odświeżania i liczba klatek na sekundę to niezależne wielkości. Odświeżanie mówi, jak często aktualizuje się ekran, a liczba klatek opisuje, ile obrazów wytwarza urządzenie podłączone do monitora. Odświeżanie wyznacza jedynie górny limit tego, ile klatek da się pokazać.

Czy 144 Hz działa na HDMI?

Tak, choć decyduje wersja złącza i rozdzielczość. Przy 8-bitowym kolorze i taktowaniu CVT-RB v2 HDMI 1.3-1.4b pozwala na 146 Hz w rozdzielczości 1920×1080, ale już tylko na 85 Hz w 2560×1440. HDMI 2.0 podnosi te wartości do 246 Hz i 147 Hz, więc dopiero od tej wersji 1440p przy 144 Hz jest osiągalne.

Czy jest różnica między 144 Hz a 240 Hz?

Jest, ale mniejsza niż przy przejściu z 60 Hz na 144 Hz. Klatka utrzymuje się na ekranie około 16,7 milisekundy przy 60 Hz i około 6,9 milisekundy przy 144 Hz, czyli skraca się o niemal 10 milisekund. Przy 240 Hz z tego samego wzoru wychodzi około 4,2 milisekundy. Kolejny zysk to zatem niecałe 3 milisekundy.

Czy monitor 144 Hz ma sens?

Tak, pod warunkiem że komputer regularnie generuje wyraźnie więcej niż 60 klatek na sekundę. O płynności decyduje liczba klatek, nie sam ekran. Korzyść rośnie, kiedy zestaw obsługuje zmienną częstotliwość odświeżania, ponieważ FreeSync i G-Sync ograniczają rozrywanie obrazu oraz zacinanie przy zmiennej liczbie klatek.

Źródła:

Podziel się swoją opinią
Redakcja
Redakcja
Artykuły: 269

Podobne wpisy