Internet rzeczy (IoT) – przykłady zastosowań

Internet rzeczy, czyli IoT, to sieć połączonych ze sobą urządzeń. Zbierają dane, wymieniają się nimi i dają się sterować przez internet. Według definicji Głównego Urzędu Statystycznego, przytoczonej przez Media Expert, są to “systemy, składające się z połączonych urządzeń często nazywanych «inteligentnymi»”, które “zbierają i wymieniają między sobą dane oraz mogą być sterowane i monitorowane przez internet”. Podobnie ujmuje to firma Sii Polska – IoT to zespół urządzeń elektronicznych połączonych ze sobą w szeroko rozumianym internecie.

Poniżej internet rzeczy – przykłady zastosowań w kolejnych dziedzinach: dom, przemysł, handel, biura, miasta, rolnictwo i medycyna.

Jak działa internet rzeczy

Zgodnie z opisem firmy SAP internet rzeczy działa w czterech krokach. Najpierw urządzenie za pomocą czujników przechwytuje dane z otoczenia – to może być prosty odczyt temperatury albo obraz z kamery. Następnie przesyła je siecią do chmury publicznej lub prywatnej albo do innego urządzenia. W trzecim kroku oprogramowanie przetwarza dane i uruchamia zaprogramowaną reakcję, na przykład włącza wentylator. Na końcu system analizuje zbiorcze dane ze wszystkich urządzeń w sieci. To wspiera dalsze decyzje.

Łączność urządzeń IoT opierała się tradycyjnie głównie na Wi-Fi, a dziś coraz częściej korzysta z sieci 5G, które radzą sobie z ogromnymi zbiorami danych niemal wszędzie i z dużą prędkością – podaje SAP. W domach urządzenia komunikują się też za pomocą dedykowanych protokołów, takich jak Zigbee czy Z-Wave. Pełniejszą listę standardów – między innymi Bluetooth, NFC i sieci komórkowe 3G, 4G i 5G – wymienia hasło “Internet rzeczy” w polskiej Wikipedii.

IoT w inteligentnym domu

To tu internet rzeczy widać najczęściej. Do popularnych urządzeń IoT dostępnych na rynku należą między innymi:

• sprzęt AGD sterowany zdalnie – lodówki, piekarniki, pralki,
• roboty sprzątające i roboty koszące trawę,
• elektronika użytkowa – głośniki smart, kamery IP, telewizory smart, systemy multiroom,
• wyposażenie domu – domofony, czujniki, inteligentne oświetlenie, inteligentne zamki,
• urządzenia noszone – smartwatche i opaski fitness.

Wiele z tych rozwiązań działa samodzielnie. Klimatyzacja włącza się, gdy temperatura w pokoju przekroczy ustalony próg. Robot sprzątający sam wyznacza trasę po mieszkaniu. Podlewanie ogrodu rusza według wcześniej ustalonego harmonogramu, bez udziału domownika. Do tego dochodzą systemy przeciwwłamaniowe wykrywające intruzów oraz autodiagnostyka – urządzenie samo sygnalizuje ryzyko awarii, zanim ta faktycznie nastąpi. Przełączniki, czujniki i inne elementy takiego systemu porozumiewają się zwykle właśnie przez Zigbee lub Z-Wave, co pozwala sterować nimi nawet z dużej odległości od domu.

IoT w przemyśle

W zakładach produkcyjnych internet rzeczy najczęściej przyjmuje postać systemów HMI, czyli interfejsów człowiek-maszyna. To oprogramowanie do nadzoru i sterowania maszynami oraz urządzeniami przemysłowymi. Operator dzięki niemu widzi parametry pracy całego parku maszynowego i na tej podstawie podejmuje decyzje.

Czujniki na liniach produkcyjnych umożliwiają też predykcyjne utrzymanie ruchu, automatyzację procesów oraz zarządzanie zużyciem energii. Skalę takiej automatyzacji pokazuje przykład inteligentnej fabryki Siemensa – liczba błędów produkcyjnych spadła tam z 550 do 12 na milion wyprodukowanych elementów. SAP określa to zastosowanie jako przemysłowy internet rzeczy, czyli IIoT – dziś praktycznie synonim Przemysłu 4.0, szerszej koncepcji cyfryzacji produkcji i łańcuchów dostaw.

IoT w handlu detalicznym

W sklepach internet rzeczy widać przede wszystkim przy kasie. Nowoczesne kasy fiskalne i terminale płatnicze POS komunikują się z sieciami sensorów wbudowanych w towar, na przykład ze znacznikami RFID. System wie w czasie rzeczywistym, ile danego produktu zostało na półce. Ręczne liczenie stanów magazynowych przestaje być konieczne.

IoT w inteligentnych budynkach i biurach

Koncepcje smart building i smart office wykorzystują infrastrukturę sensoryczną oraz analitykę danych do optymalizacji pracy budynku. W praktyce oznacza to zautomatyzowane sterowanie ogrzewaniem, wentylacją, klimatyzacją, kontrolą dostępu oraz oświetleniem – bez udziału człowieka lub z jego minimalnym zaangażowaniem.

IoT w miastach

Czujniki rozsiane po mieście monitorują ruch drogowy i wspierają zarządzanie transportem publicznym. Dzięki temu miasto dynamiczniej reaguje na korki czy awarie. Podobna sieć wspiera gospodarkę odpadami – system wie, kiedy dany kontener wymaga opróżnienia, więc śmieciarka nie musi jeździć według sztywnego harmonogramu.

IoT w rolnictwie precyzyjnym

Na polach uprawnych czujniki IoT mierzą wilgotność gleby, poziom nasłonecznienia oraz ogólny stan upraw. Rolnik na tej podstawie precyzyjniej planuje nawadnianie i nawożenie. Zamiast działać według stałego harmonogramu, reaguje na rzeczywiste potrzeby konkretnego fragmentu pola.

IoT w ochronie zdrowia

W medycynie internet rzeczy, określany czasem jako Internet of Medical Things, umożliwia zdalne monitorowanie pacjentów. Dane o stanie zdrowia trafiają w czasie rzeczywistym do systemu, z którego korzysta personel medyczny. Ten artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem ani innym specjalistą ochrony zdrowia.

Zalety internetu rzeczy

OVHcloud, firma oferująca usługi chmurowe, w materiale edukacyjnym o IoT wskazuje, że firmom taka technologia daje przede wszystkim:

• dostęp do danych o pracy każdej maszyny z dowolnego miejsca,
• automatyzację zadań i procesów,
• wyższą wydajność przy niższych kosztach produkcji,
• lepszą optymalizację decyzji strategicznych i handlowych.

Użytkownicy zyskują inaczej. Liczy się dla nich wyższa jakość usług i doświadczenia klienta oraz mniejsza potrzeba interwencji człowieka, co obniża koszty pracy.

Bezpieczeństwo i zagrożenia związane z IoT

Rządowy portal edukacyjny Ogólnopolska Sieć Edukacyjna zwraca uwagę, że wielu producentów wypuszcza na rynek urządzenia IoT z podstawowymi zabezpieczeniami albo bez nich wcale. Część sprzętu nie ma nawet funkcji automatycznej aktualizacji oprogramowania, co utrudnia łatanie luk. Cyberprzestępcy mogą wykorzystać jedno słabo zabezpieczone urządzenie jako punkt wejścia do całej sieci domowej lub firmowej. Skalę problemu pokazał botnet Mirai, który w 2016 roku przeprowadził jeden z największych w historii ataków DDoS, wykorzystując dziesiątki tysięcy przejętych urządzeń IoT.

OSE zaleca kilka podstawowych kroków ochrony:

• zmianę domyślnych haseł i loginów administracyjnych,
• oddzielenie sieci IoT od głównej sieci domowej,
• regularne aktualizowanie oprogramowania,
• monitoring ruchu sieciowego, który wykrywa podejrzaną aktywność.

Przyszłość internetu rzeczy

Według SAP przyszłość IoT to coraz płynniejsza integracja technologii z ludzkim doświadczeniem. Firma wskazuje na kilka kierunków tej zmiany:

• dźwięk przestrzenny i zaawansowaną rzeczywistość wirtualną,
• doznania haptyczne,
• personalizację w czasie rzeczywistym opartą na sztucznej inteligencji.

Wraz z rozwojem sieci 5G ludzie zyskają możliwość dzielenia się takimi doświadczeniami na dowolną odległość. To może zmienić sposób, w jaki funkcjonują miejsca pracy, opieka medyczna, zakupy czy podróże.

Jak duży jest rynek IoT

Skala zjawiska widoczna jest też w liczbach. Według danych przytoczonych przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości:

• globalny rynek IoT w 2025 roku osiągnął wartość około 1,06 biliona dolarów,
• sam segment Industrial IoT wart był 275,7 miliarda dolarów,
• prognozowane roczne tempo wzrostu w latach 2025-2029 to 10,17 procent,
• rynek amerykański w 2025 roku wyceniono na 379,9 miliarda dolarów.

Najczęściej zadawane pytania

Jakie są przykłady IoT?

Do najczęstszych przykładów należą inteligentne domy (sterowanie ogrzewaniem, oświetleniem i sprzętem AGD), urządzenia ubieralne typu smartwatch, systemy HMI i predykcyjne utrzymanie ruchu w przemyśle, kasy POS połączone z RFID w handlu, czujniki wilgotności gleby w rolnictwie oraz zdalne monitorowanie pacjentów w medycynie.

Na czym polega IoT?

IoT polega na łączeniu fizycznych urządzeń w sieć. Zbierają one dane z otoczenia, przesyłają je dalej i – często bez udziału człowieka – podejmują na ich podstawie konkretne działania, na przykład włączają ogrzewanie albo uruchamiają nawadnianie.

Co to jest technologia IoT?

To zespół urządzeń elektronicznych połączonych ze sobą w szeroko rozumianym internecie. Wymieniają informacje, by usprawnić konkretny proces – domowy, przemysłowy, miejski czy rolniczy – bez konieczności ciągłej interwencji człowieka.

Jakie są rodzaje systemów IoT?

OVHcloud rozróżnia przede wszystkim IoT konsumencki i przemysłowo-komercyjny. Do pierwszej grupy należą inteligentne domy z połączonymi termostatami i systemami oświetleniowymi oraz przenośne urządzenia medyczne i sportowe, na przykład glukometry czy urządzenia monitorujące rytm serca. Druga grupa, czyli przemysłowy internet rzeczy (IIoT), obejmuje zastosowania w produkcji, transporcie, sprzedaży detalicznej, ochronie zdrowia, rolnictwie i infrastrukturze miejskiej.

Źródła:

• Media Expert – IoT, czyli Internet rzeczy – co to jest?
• Sii Polska – Naczynia połączone w sieci, czyli czym jest Internet Rzeczy
• unisystem.com – Internet rzeczy, co to jest oraz przykłady zastosowań przemysłowych
• PARP – Internet Rzeczy (IoT) we współczesnej działalności gospodarczej
• SAP Polska – Czym jest Internet Rzeczy?
• Wikipedia – Internet rzeczy
• Ogólnopolska Sieć Edukacyjna – Bezpieczni w sieci z OSE: internet rzeczy (IoT)
• OVHcloud – Czym jest Internet rzeczy (IOT)?