Newsletter Subscribe
Enter your email address below and subscribe to our newsletter
Byadmin
Cellulit – stopnie, przyczyny i skuteczność metod leczenia
Share your love
Cellulit, potocznie „skórka pomarańczowa”, to nierówna, pofałdowana powierzchnia skóry. Pojawia się najczęściej na udach, pośladkach i biodrach. Według przeglądu opublikowanego w Aesthetic Surgery Journal Open Forum dotyczy 80-90% kobiet. Mayo Clinic określa go jako częstą, niegroźną zmianę skórną. Leczenie nie jest konieczne. Stopień cellulitu ocenia się w prostej skali, a o jego powstaniu decyduje budowa tkanki podskórnej, hormony i styl życia.
W tym artykule przeczytasz o:
Skala Nürnbergera-Müllera – cztery stopnie cellulitu
Najstarsza klasyfikacja to skala Nürnbergera-Müllera. Dzieli skórę na cztery stopnie, od 0 do III, na podstawie wyglądu w pozycji leżącej i stojącej oraz testu uszczypnięcia.
| Stopień | Jak wygląda skóra |
|---|---|
| 0 | Skóra jest gładka zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej. |
| I | Skóra jest gładka w spoczynku, a nierówny, „materacowy” wygląd pojawia się dopiero po uszczypnięciu fałdu skóry. |
| II | Skóra jest gładka w spoczynku, ale wygląd materaca widać w pozycji stojącej. |
| III | Wygląd materaca widać zarówno w pozycji leżącej, jak i stojącej. |
W polskich poradnikach kosmetologicznych często spotyka się numerację od I do IV, w której czwarty stopień opisuje wyczuwalne guzki i stwardnienia pod skórą. Z kolei DermNet posługuje się skalą trzystopniową. Porównując opisy, sprawdź więc, od którego numeru zaczyna się skala.
Skala CSS w badaniach klinicznych
Badania nad zabiegami korzystają z dokładniejszej skali nasilenia cellulitu (Cellulite Severity Scale, CSS). Wynik 1-5 oznacza cellulit łagodny, 6-10 umiarkowany, a 11-15 ciężki. Na tej skali opierają się wyniki zabiegów opisane niżej.
Cellulit “wodny” i “tłuszczowy” – co na to badania
W popularnych artykułach o urodzie często pojawia się podział na cellulit wodny, tłuszczowy i twardy. Źródła medyczne, na których opiera się ten artykuł, takiego podziału nie opisują. Przegląd z 2023 roku posługuje się wyłącznie stopniami nasilenia zmian, a DermNet podaje jedną, trzystopniową klasyfikację opartą na wyglądzie skóry – żadne z tych źródeł nie rozróżnia typu wodnego czy tłuszczowego. Cellulit ma za to inne nazwy medyczne: „edematofibrosclerotic panniculopathy” oraz „adiposis edematosa”. Już same te terminy pokazują, że w jego obrazie łączą się jednocześnie obrzęk, włóknienie i tkanka tłuszczowa. Rozdzielenie go na osobne „rodzaje” bez badania histologicznego skóry nie ma więc potwierdzenia w cytowanych tu źródłach.
Patofizjologia – dlaczego powstaje skórka pomarańczowa
Autorzy przeglądu z 2023 roku opisują trzy uzupełniające się hipotezy: architektoniczną, naczyniową i zapalną.
Budowa przegród łącznotkankowych
Zraziki tłuszczu w tkance podskórnej układają się w strukturę przypominającą plaster miodu i są otoczone tkanką łączną. Pasma tej tkanki łączą skórę z mięśniem. Gdy komórek tłuszczowych przybywa, tłuszcz napiera ku górze, a pasma ściągają skórę w dół. Tak powstają wgłębienia. U kobiet przegrody biegną pionowo do skóry, a u mężczyzn pod kątem około 45 stopni i krzyżują się. Dlatego mężczyźni mają cellulit rzadko. Pojawia się u około 2% z nich, w związku z niedoborem androgenów.
Mikrokrążenie i zastój płynu
Według hipotezy naczyniowej w zmienionych miejscach źle pracują zwieracze przedwłośniczkowe. Rośnie przepuszczalność naczyń włosowatych, a płyn przecieka do przestrzeni międzykomórkowej.
Przewlekły stan zapalny
Stan zapalny niskiego stopnia w przegrodach może odpowiadać za zanik skóry właściwej. Przewlekły stan zapalny może też brać udział w rozwoju włóknistych przegród.
Czynniki ryzyka cellulitu
Cellulit ma wiele przyczyn. Przegląd z 2023 roku, Mayo Clinic i DermNet wymieniają:
- płeć – zmiana dotyczy głównie kobiet,
- genetykę – według Mayo Clinic może mieć największy wpływ,
- wiek – z wiekiem skóra traci elastyczność i cellulit staje się bardziej widoczny,
- stany wysokiego poziomu estrogenów – ciążę, karmienie piersią, długotrwałą antykoncepcję doustną i hormonalną terapię zastępczą po menopauzie,
- dietę bogatą w węglowodany i siedzący tryb życia, które sprzyjają hiperinsulinemii i odkładaniu tłuszczu,
- alkohol, który również pobudza lipogenezę,
- długotrwałe siedzenie lub stanie,
- przyrost masy ciała.
DermNet zwraca też uwagę, że cellulit częściej występuje u kobiet rasy białej niż u Azjatek.
Masa ciała a cellulit
Wyższe BMI wiąże się z grubszymi warstwami tłuszczu podskórnego, a przyrost masy ciała sprawia, że cellulit jest lepiej widoczny. Mayo Clinic zaznacza jednak, że cellulit mają także osoby szczupłe. Przy tyciu komórki tłuszczowe się nie mnożą, tylko rosną. Sieć przegród rozciąga się, ale po schudnięciu już się nie kurczy. Zbyt duża utrata masy ciała grozi wiotkością skóry i może pogorszyć wygląd cellulitu.
Metody leczenia cellulitu i ich skuteczność
Żadna metoda nie usuwa cellulitu na stałe. Autorzy przeglądu piszą, że wiele terapii tylko łagodzi wygląd skóry lub zmniejsza nasilenie zmian. Według Mayo Clinic efekty nie są ani natychmiastowe, ani trwałe.
| Metoda | Jak działa | Co pokazały badania |
|---|---|---|
| Preparaty z kofeiną | Hamuje fosfodiesterazę, pobudza lipolizę i mikrokrążenie w skórze | Poprawa w badaniach z placebo, ale badania były małe i krótkie |
| Preparaty z retinolem | Zwiększa grubość skóry właściwej i pobudza tworzenie tkanki łącznej | Poprawa przy stosowaniu dłuższym niż 6 miesięcy (DermNet) |
| Radiofrekwencja | Pobudza przebudowę kolagenu i tworzenie nowych włókien, napina skórę | Zmniejsza widoczność cellulitu w badaniach klinicznych, choć małe badania dają wyniki niejednoznaczne |
| Fala akustyczna | Szybkie impulsy akustyczne rozrywają włókniste przegrody i pobudzają tworzenie kolagenu | Poprawa w kilku badaniach, zwykle po 6-8 zabiegach |
| Laser niskoenergetyczny 532 nm | Światło zielone emitowane przez diody | Poprawa po sześciu 30-minutowych zabiegach w ciągu 2 tygodni |
| Endermologia (LPG) | Mechaniczny masaż podciśnieniowo-uciskowy urządzeniem zatwierdzonym przez FDA | Poprawa widoczna po 15 zabiegach (2 razy w tygodniu po 30-45 minut), ale badania nie sprawdzały trwałości efektu |
| Subcyzja wspomagana podciśnieniem | Zabieg chirurgiczny przecinający włókniste pasma, które łączą skórę z tkanką tłuszczową | Po 1 zabiegu 93% osób z umiarkowanym lub ciężkim cellulitem miało po roku poprawę o co najmniej 1 punkt CSS, efekt utrzymywał się ponad 3 lata |
| Subcyzja laserowa 1440 nm | Subcyzja z użyciem lasera Nd:YAG | Poprawa utrzymująca się co najmniej rok w 90% leczonych miejsc |
Zabiegi na przegrody mają skutki uboczne. W jednym z opisanych badań subcyzji 90% uczestników miało bolesne siniaki utrzymujące się do 4 miesięcy, a u wszystkich wystąpiły przebarwienia hemosyderynowe trwające do 10 miesięcy. Wstrzykiwana kolagenaza działa na kolagen w przegrodach. W badaniach fazy 2 i 3 poprawiała wygląd skóry, ale producent wycofał preparat z powodu nasilonych siniaków i ryzyka długotrwałych przebarwień.
Endermologia, w odróżnieniu od subcyzji, nie wymaga nacinania skóry. Autorzy przeglądu odnotowali widoczną poprawę wyglądu skóry po serii masaży całego ciała, ale – inaczej niż przy subcyzji – nie sprawdzali, jak długo efekt się utrzymuje.
Według DermNet niepewne lub słabe wyniki dają:
- kremy z aminofiliną,
- kremy ziołowe,
- mezoterapia,
- ultradźwięki.
Co możesz zrobić przy cellulicie
- Oceń stopień zmian w skali Nürnbergera-Müllera – sprawdź skórę w pozycji leżącej i stojącej oraz po uszczypnięciu.
- Pamiętaj, że cellulit nie zagraża zdrowiu, a zabiegi mają cel estetyczny.
- Ogranicz czynniki, na które masz wpływ: siedzący tryb życia, dietę bogatą w węglowodany i alkohol.
- Nie chudnij gwałtownie – zbyt duża utrata masy ciała może pogorszyć wygląd skóry.
- Wybierając kosmetyk, szukaj kofeiny lub retinolu i nastaw się na miesiące regularnego stosowania.
- Jeśli wygląd skóry cię niepokoi, porozmawiaj z lekarzem rodzinnym, dermatologiem lub chirurgiem plastycznym o dostępnych zabiegach i ich skutkach ubocznych.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie są etapy cellulitu?
W skali Nürnbergera-Müllera wyróżnia się cztery stopnie. W stopniu 0 skóra jest gładka. W stopniu I nierówności widać dopiero po uszczypnięciu, w stopniu II w pozycji stojącej, a w stopniu III także w pozycji leżącej.
Czy cellulit znika po ciąży?
Źródła nie potwierdzają, że cellulit samoistnie znika po porodzie. Ciąża i karmienie piersią to stany wysokiego poziomu estrogenów, które nasilają cellulit. Przegrody łącznotkankowe rozciągają się przy przyroście masy ciała i nie kurczą się po schudnięciu, dlatego zmiany często pozostają widoczne.
W jakim wieku cellulit jest normalny?
Cellulit może pojawić się w każdym wieku po okresie dojrzewania, najczęściej między 20. a 30. rokiem życia. Dotyczy 80-90% kobiet, więc jest zjawiskiem powszechnym. Z wiekiem staje się bardziej widoczny, bo skóra traci elastyczność.
Treść ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji ze specjalistą.
Źródła:
